بر خلاف نظریه آقای " توئین بی " خطای بشر به دست صنعتگران و آن کسی‏ که ماشین بخار را اختراع کرد صورت نگرفت ، خطای بشر به دست " فرانسیس بیکن ) ] و بعد اتباع او انجام شد آن روزی که گفتند : علم همه‏ چیز بشر است ( سیانتیسم ، اصالت علم ) حل تمام مشکلات را از علم باید بخواهیم مگر بشر چند تا دشمن دارد ؟ جهل است ، بیماری است ، فقر است ، دلهره و اضطراب است ، ظلم است ، آز است و مادر تمام بدبختیهای بشر جهل و نادانی است به بشر علم و دانش و آگاهی بده ، ام الامراض را از بین برده ای جهالت که رفت تمام اینها از بین رفته است یکدفعه چنین‏ مسیری برای بشر به وجود آمد علم حقیقة حقیقت مقدسی است اما علم را از همزاد خودش که ایمان است جدا کردند ،

گفتند همه کارهایی را هم که در گذشته ایمان می‏کرد در آینده علم انجام‏ می‏دهد . چه تعبیر خوبی دارد رسول اکرم می‏فرماید : « الحکمة ضالة المؤمن یطلبها اینما وجدها فهو احق بها » ( 1 ) حکمت یعنی علم ، دانش ، حقیقت گمشده‏ مؤمن است آن را هر جا و نزد هر کس پیدا کند می‏گیرد ، و خودش را از او سزاوارتر می‏داند یعنی جای علم آن خانه ای است که ایمان هم آنجا هست اگر علم در خانه ای پا بگذارد که همزادش ایمان در آنجا وجود نداشته باشد در خانه خودش نیست این تعبیر ، تعبیر عجیبی است : « اینما وجدها ، فهو
احق بها » [ همچنین علی علیه السلام می‏فرماید : ] « خذ الحکمة و لو من اهل‏ النفاق » ( 2 ) . « خذ الحکمة و لو من مشرک » علم و دانش را دست هر کسی دیدید ولو دست مشرک دیدید بگیرید که در دست او عاریه است . ای برادر بر تو حکمت جاریه است آن ز ابدال است و بر تو عاریه است‏ (3) علم مال توست . یعنی چه مال توست ؟ آخر او علم را به دست آورده‏ می‏گوید ولی علم در خانه خودش قرار نگرفته ، علم باید در خانه ایمان قرار بگیرد و با همزاد خودش زندگی بکند و بس . [ باری ] تمام معجزات را از علم خواستند یک دشمن انسان ضعف است علم‏ انسان را قوی می‏کند راست هم گفتند ، علم به انسان قدرت نیامد می دهد علم قدرت است توانا بود هر که دانا بود اما قدرت در مقابل چه ؟ در مقابل طبیعت . علم بدست بیاورید تا بیماری را ریشه کن کنید . حرف حسابی است . علم به دست بیاورید تا با فقر مبارزه کنید . نیمی از آن درست و نیمی از آن نادرست . یعنی با علم می شود اقتصاد را توسعه داد اما فقر که همیشه ناشی از نقص در اقتصاد نیست . علم بدست بیاورید تا با دلهره ها و اضطراب ها فائق شوید . صذد در صد اشتباه درآمد . علم نتوانست با اضطراب و دلهره بش مبارزه کند . علم بدست آورید که ظلم ریشه کن شود . بر عکس علم ابزاری شد در دست ظلم . علم بدست آورید تا با آز و حرص یعنی با خودتان مبارزه کنید . این که اصلاْ هیچ به دست نیامد، علم ابزاری شد در دست آزها و حرصها که امروز نتیجه اش را داریم‏ .

منبع :

 فلسفه اخلاق ، مرتضی مطهری ، انتشارات صدرا

پاورقی :

1) نهج الفصاحة ، حدیث 2195 ، ص 464 با عبارت: الحکمة ضالة المؤمن‏ فحیث وجدها فهو احق بها » .
2 ) نهج البلاغه فیض الاسلام ، ص 1122 ، حدیث . 77
3 ) مثنوی ، ص 86 ، سطر . 6